2003,2010 Lin Qi
對於南方人來說,普通話中的前後鼻音韻母是較難掌握的。怎樣更容易地記住前鼻音韻母和後鼻音韻母?除了「死記硬背」外,還是「死記硬背」,但我們背的時候可以有系統地背。
對於怎樣有系統地記下前後鼻音韻母,我個人有兩個方法:一是利用普通話的音節表,二是利用類推的方法。
普通話裡的常用音節共有四百多個。如果能把所有的音節都讀會了,並且配合四個聲調、輕聲、兒化和變調,你就撐握了普通話的整個語音系統。以下是普通話音節表的其中一部分:
| an | ang | en | eng | in | ing | |
| b | ban 般 | bang 邦 | ben 奔 | beng 繃 | bin 賓 | bing 兵 |
| p | pan 潘 | pang 旁 | pen 噴 | peng 烹 | pin 拼 | ping 平 |
| m | man 瞞 | mang 忙 | men 悶 | meng 蒙 | min 民 | ming 名 |
| f | fan 帆 | fang 方 | fen 分 | feng 風 | ||
| d | dan 擔 | dang 當 | deng 登 | ding 丁 | ||
| t | tan 攤 | tang 湯 | teng 滕 | ting 聽 | ||
| n | nan 男 | nang 囊 | nen 嫩 | neng 能 | nin 您 | ning 寧 |
| l | lan 蘭 | lang 郎 | leng 冷 | lin 林 | ling 零 | |
| g | gan 干 | gang 剛 | gen 根 | geng 庚 | ||
| k | kan 看 | kang 康 | ken 肯 | keng 坑 | ||
| h | han 寒 | hang 杭 | hen 很 | heng 哼 | ||
| j | jin 斤 | jing 京 | ||||
| q | qin 親 | qing 青 | ||||
| x | xin 新 | xing 星 | ||||
| zh | zhan 占 | zhang 張 | zhen 針 | zheng 爭 | ||
| ch | chan 產 | chang 昌 | chen 陳 | cheng 成 | ||
| sh | shan 山 | shang 商 | shen 身 | sheng 生 | ||
| r | ran 然 | rang 嚷 | ren 人 | reng 扔 | ||
| z | zan 簪 | zang 臧 | zen 怎 | zeng 增 | ||
| c | can 參 | cang 倉 | cen 岑 | ceng 層 | ||
| s | san 三 | sang 桑 | sen 森 | seng 僧 | ||
| an 安 | ang 昂 | en 恩 | eng 鞥 | yin 因 | ying 英 |
我們可以觀察前鼻音韻母和後鼻音韻母跟其他聲母相拼的情況來幫助我們記憶。
從上表我們可以看到 d, t, l 不會和 en 相拼,而 d, t 也不會和 in 相拼。所以,沒有 den, ten 或 len,只有 deng, teng 和 leng 的音節;沒有 din 和 tin,只有 ding 和 ting 的音節。
| ian | iang | uan | uang | uen | ueng | iong | |
| b | bian 邊 | ||||||
| p | pian 偏 | ||||||
| m | mian 棉 | ||||||
| f | |||||||
| d | dian 顛 | duan 端 | dun 敦 | ||||
| t | tian 天 | tuan 團 | tun 吞 | ||||
| n | nian 年 | niang 娘 | nuan 暖 | ||||
| l | lian 連 | liang 良 | luan 亂 | lun 論 | |||
| g | guan 官 | guang 光 | gun 棍 | ||||
| k | kuan 寬 | kuang 筐 | kun 困 | ||||
| h | huan 歡 | huang 荒 | hun 昏 | ||||
| j | jian 間 | jiang 江 | jiong 窘 | ||||
| q | qian 千 | qiang 腔 | qiong 窮 | ||||
| x | xian 先 | xiang 香 | xiong 兄 | ||||
| zh | zhuan 專 | zhuang 莊 | zhun 準 | ||||
| ch | chuan 川 | chuang 窗 | chun 春 | ||||
| sh | shuan 拴 | shuang 雙 | shun 順 | ||||
| r | ruan 軟 | run 閏 | |||||
| z | zuan 鑽 | zun 尊 | |||||
| c | cuan 竄 | cun 村 | |||||
| s | suan 酸 | sun 孫 | |||||
| yan 煙 | yang 央 | wan 彎 | wang 汪 | wen 溫 | weng 翁 | yong 擁 |
從上表我們可以看出 iang 不與 b, p, m, f, d 和 t 相拼。所以,沒有 biang, piang, miang, fiang, diang 和 tiang ,只有 bian, pian, mian, dian 和 tian。與 iang 相拼的只有 niang, liang, jiang, qiang 和 xiang。
uang 只與 g, k, h, zh, ch 和 sh 相拼,即只有 guang, kuang, huang, zhuang, chuang, shuang 音節。
至於 weng 就只有它自己了(零聲母),不和其他的聲母相拼。
最後,jiong, qiong, xiong 和 yong 都是後鼻音韻母,沒有前鼻音韻母。